Zaimki osobowe

Zaimki osobowe (Personal Pronouns) mają w języku angielskim dwie formy:
podmiotu (Subject Form) i
dopełnienia (Object Form).
 
Oto one:
 
Forma podmiotu
(Subject Form)
Forma dopełnienia
(Object Form)
I (ja) me (mnie, mi, mną)
you (ty ) you (ciebie, tobą, was, wam, wami)
he (on) him (jego, go, jemu, mu, nim)
she (ona) her (jej, niej, ją, nią)
it (ono) it (je, jego, go, jemu, mu, nim)
we (my) us (nam, nas, nami)
they (oni/one) them (ich, im, nimi, nich)

Formę dopełnienia stosujemy, gdy zaimek występuje jako dopełnienie czasownika (bliższe lub dalsze),

np.: I like John (him). (John – dopełnienie bliższe)
(Lubię John’a (go).)
I bought John (him) a present. (John – dopełnienie dalsze)
(Kupiłam John’owi (mu) prezent)
 
Formę dopełnienia stosuje się także, gdy zaimek osobowy występuje po przyimku,
np.: Wait for me!
(Zaczekaj na mnie!)

Zaimki dzierżawcze

Formy dzierżawcze występują w języku angielskim samodzielnie – zaimki dzierżawcze (Possessive Pronouns), lub z rzeczownikiem – określniki dzierżawcze (Possessive Determiners).

Oto ich pełna lista:

Określniki dzierżawcze Zaimki dzierżawcze
(Possessive Detreminers) (Possessive Pronouns)
my (mój, moja, moje) mine
your (twój, twoja, twoje) yours
his (jego) his
her (jej) her
its (tego) its
our (nasz, nasza, nasze) ours
your (wasz, wasza, wasze) yours
their (ich) theirs

Zaimki nieokreślone

Zaimki nieokreślone (Indefinite Pronouns) to bardzo zróżnicowana grupa wyrazów, niektóre mogą też wystąpić jako określniki – gdy towarzyszą rzeczownikom.
Wyrazy te, to słowa some, any, none oraz ich złożenia, np.:
somebody/anybody (ktoś)
someone/anyone (ktoś)
something/anything (coś)
nobody (nikt)
no one (nikt)
nothing (nic)
everybody (każdy, wszyscy)
everyone (każdy, wszyscy)
everything (wszystko)

 

Some oraz złożenia z some występują w zdaniach twierdzących,
np.:
There is somebody in this room.
(Ktoś jest w tym pokoju.)

 

Any oraz złożenia z any występują w zdaniach przeczących i pytających,
np.:
There isn’t anybody in this room.
(Nie ma nikogo w tym pokoju.)
Is there anybody in the room? (Czy jest ktoś w tym pokoju?)

 

No i złożenia z no występują w zdaniach przeczących, gdy w orzeczeniu nie występuje element przeczący (zgodnie z zasadą pojedynczego przeczenia),
np.:
There is nobody in this room. (Nie ma nikogo w tym pokoju.)
No one said anything. (Nikt nic (nie) powiedział.)

 

Either i neither
Wśród ciekawszych zaimków nieokreślonych wymienić należy either (jeden lub ten drugi, z dwóch) i neither (ani ten, ani ten drugi).

 

Oto przykłady ich zastosowania w zdaniach:
Either of these machines is suitable for work.
(Którakolwiek z tych maszyn jest odpowiednia do pracy.)
Neither of my friends has come yet.
(Żaden z moich przyjaciół jeszcze nie przyszedł.)

 

Obydwa te zaimki przyjmują czasownik w liczbie pojedynczej.
Either może także znaczyć “jeden i ten drugi z dwóch”,
np.:
He came down the road with a girl on either arm.
(Szedł drogą pod rękę z dziewczyną po każdej stronie.)

Zaimki pytające

Zaimki pytające (Interrogative Pronouns) to głównie słowa rozpoczynające się od wh. Ich formy to:
who, whom, whose, what i which.

What, which i whose występują także jako określniki pytające, gdy poprzedzają rzeczownik.
Who (kto), whom (kogo) i whose (czyj) używane są w odniesieniu do osób,
np.:
Who is this?
(Kto to jest?)
Who (whom) did you meet in Rome?
(Kogo spotkałaś w Rzymie?)
Whose are these children?
(Czyje to są dzieci?)

 

What (co) i which (który) używamy w odniesieniu do rzeczy i zjawisk,
np.:
What do you want?
(Co chcesz?)
Which do you want?
(Który chcesz?)

 

Whom to forma dopełnienia, używana głównie w stylu formalnym, oraz z przyimkami,
np.:
Whom did you help?
(Komu pomagałaś?)
For whom have you bought these flowers?
(Dla kogo kupiłeś te kwiaty?)

 

W pytaniach przyimek może być przesunięty na pozycję po orzeczeniu lub dopełnieniu bliższym, ale z reguły poprzedza okolicznik,
np.:
Who(m) did you buy a present for last week?
(Dla kogo kupiłaś prezent w ubiegłym tygodniu?)

 

Gdy przyimek znajduje się na początku zdania (w stylu formalnym) zaimek musi przyjąć formę dopełnienia,
np.:
For whom did you buy a present last week?
(Dla kogo kupiłaś prezent w ubiegłym tygodniu?)

Zaimki wskazujące

Cztery główne zaimki wskazujące (Demonstrative Pronouns) to:
w liczbie pojedynczej this, that
w liczbie mnogiej these, those

 

Stosuje się je wskazując na osoby lub przedmioty znajdujące się blisko mówiącego (this, these) lub w pewnym oddaleniu (that, those) zarówno w odniesieniu do przestrzeni jak i czasu.
np.:
This is all.
(To wszystko.)
Show me that.
(Pokaż mi to.)
These are my best shoes.
(To są moje najlepsze buty.)
What are those?
(Co to?)

 

Powyższe formy mogą być również określnikami, gdy występują przed rzeczownikami lub one (jeden) czy ones,
np.:
I know this girl.
(Znam tą dziewczynę.)
Show me that one.
(Pokaż mi tamtą.)

Zaimki względne

Zaimki względne (Relative Pronouns) w dużej mierze pokrywają się z zaimkami pytającymi (Interrogative Pronouns). Jedyne różnice to brak zaimka whose, który występuje jako określnik względny i pojawienie się nowej formy that.

 

Zaimki względne zawsze występują po rzeczowniku (rzadziej po zaimku), który nazywamy “poprzednikiem”. Główne zaimki względne to:

 

who, which, that i what – w funkcji podmiotu oraz
who, whom, which, that i what – w funkcji dopełnienia.

Jako zaimek względny who (który) odnosi się do osoby, which (który) do rzeczownika, który nie jest nazwą osoby, that (który) może mieć za swój poprzednik rzeczowniki obu typów (osobowe i nieosobowe), what (to, co) zawiera w sobie swój poprzednik, nie może go więc poprzedzać żaden rzeczownik.

 

Oto kilka przykładów zdań z zaimkami względnymi:
I know the girl who has written you.
(Znam dziewczynę, która do Ciebie napisała.)

 

I know the girl to whom you have written.
(Znam dziewczynę, do której napisałeś.)

 

Zaimek względny poprzedzony przyimkiem przyjmuje formę dopełnienia, przyimek zaś, może wystąpić zarówno przed zaimkiem, jak i po czasowniku,
np.:
The music which we listened to yesterday bored me.
(Muzyka, której wczoraj słuchaliśmy znudziła mnie)

 

The music to which we listened yesterday bored me.
(Muzyka, której wczoraj słuchaliśmy znudziła mnie.)

 

Which jako zaimek względny może mieć też za swój “poprzednik” całe zdanie, i co warto zauważyć, w tym typie zdań dpowiednikiem polskiego co jest which, a nie what ,
np.:
Tom failed his exam, which astonished everybody.
(Tom oblał egzamin, co wszystkich zdziwiło.)

 

I’ll never forget what you’ve just told me.
(Nigdy nie zapomnę tego, co mi właśnie powiedziałeś.)

 

The film that I saw yesterday was very long.
(Film, który wczoraj widziałam był bardzo długi.)

 

That rzadko zastępuje who w roli podmiotu zdania przydawkowego.
The man who (that) has been taking so many pictures is a famous photographer.
(Człowiek, który robił tak dużo zdjęć jest słynny fotografem.)
That nigdy nie może zastąpić which gdy jest ono poprzedzone przyimkiem,
np.:
The concert to which we listened yesterday was very good.
(Koncert, którego wczoraj wysłuchaliśmy był bardzo dobry.)

 

That używamy gdy “poprzednik” zawiera przymiotnik w stopniu najwyższym lub słowa first lub last,
np.
This is the nicest prize that he’s ever received.
(To najmilsza nagroda,jaką kiedykolwiek otrzymał.)
This is the first prize that he’s ever received.
(To pierwsza nagroda, jaką kiedykolwiek otrzymał.)

 

That używa się także po everything, something, anything, nothing i all w znaczeniu “wszystko”,
np.:
I’ll give you everything/something/anything/all that you want.
(Dam Ci wszystko/coś/cokolwiek/wszystko, co chcesz.)

 

Wszystkie wyżej przedstawione zaimki względne mogą być całkowicie pominięte w zdaniu, gdy nie stanowią podmiotu zdania przydawkowego,
np.:
I liked the boy (who) I saw yesterday.
(that)
(whom)
(Podobał mi się chłopiec, którego widziałam wczoraj.)
The picture (which) you brought me was very nice.

 

(that)
(Obrazek, który mi przyniosłeś był bardzo ładny.)

Zaimki zwrotne i emfatyczne

Zaimki zwrotne (Reflexive Pronouns) i emfatyczne (Emphasizing Pronouns) mają tę samą formę i odpowiadają polskim:
zwrotne – się, siebie, sobie, sobą
emfatyczne – sam, sama (samodzielnie)

 

Oto ich formy i przykłady ich użycia.

 

I myself   we ourselves
you yourself   you yourselves
he himself   they themselves
she herself  
it itself

 

Zaimek zwrotny: You’ll hurt yourself if you hold the knife like this.
(Skaleczysz się, jeśli będziesz trzymać nóż w ten sposób.)

 

Zaimek emfatyczny: Mary was very upset. You should have called her yourself.
(Mary była bardzo zdenerwowana. Powinnaś była sama (osobiście) do niej zadzwonić.)

Dopełniacz rzeczownika

Istnieją dwa podstawowe sposoby wyrażania formy dzierżawczej rzeczownika:
1/ poprzez dodanie do rzeczownika `s lub ` , dopełniacz saksoński
2/ za pomocą of

 

Dopełniacz saksoński (‘s)

Formy ‘s i ‘ używamy tworząc dopełniacz rzeczowników odnoszących się do ludzi i niektórych istot żywych. Forma dopełniacza pojawia się na rzeczowniku poprzedzającym ten, którego dotyczy,
np.: an artist’s performance (występ artysty)
a dog’s tail (ogon psa)
the girl’s books (książki dziewczyny)

 

1. Przy pomocy ‘s tworzymy formę dzierżawczą:
1/ rzeczowników w liczbie pojedynczej oraz imion nie kończących się na s,

 

np.: Frank’s new girl (nowa dziewczyna Frank’a)
a boy’s brother (brat chłopca)
a waitress’s job (praca kelnerki)

 

2/ nieregularnych form liczby mnogiej,
np.: children’s toys (zabawki dzieci)
men’s sports (sporty mężczyzn (męskie))
sheep’s wool (wełna owcy)

 

3/ rzeczowników złożonych (Noun Compounds) i tytułów doddając ‘s do ostatniego elementu złożenia,
np.: my sister-in-law’s best friend (najlepsza przyjaciółka mojej bratowej)

 

the Secretary of State’s visit (wizyta Sekretarza Stanu)

 

4/ imion połączonych and dodając ‘s do ostatniego imienia gdy rzeczownik ten jest wspólny obu osobom,
np.: John and Mary’s houses (domy należące do Jana i Marii);
lub do każdego z nich, gdy rzeczownik nie jest im wspólny,
np.: John’s and Mary’s children (dzieci Jana i dzieci Marii)

 

2. Przy pomocy ‘ tworzymy formę dzierżawczą:

 

1/ rzeczowników regularnie tworzących liczbę mnogą i imion własnych,
np.: the Smiths’ car (samochód Smith’ów)
the Jonses’ garden (ogród Jones’ów)
the girls’ school (szkoła dziewcząt)

 

2/ imion znanych postaci starożytnych,
np.: Euripides’ dramas (dramaty Eurypidesa)
Socrates’ death (śmierć Sokratesa)

 

Dopełniacz saksoński z rzeczownikami nieożywionymi

Jakkolwiek ‘s lub ‘ to sposób tworzenia formy dzierżawczej rzeczowników ożywionych, niekiedy używamy go w przypadku:

 

1/ personifikacji (uosobiania) nazw krajów, miast, rzek, zjawisk przyrody, oraz samochodów, samolotów czy statków
np.: Britain’s most famous company (słynna firma brytyjska (Brytanii))
the city’s population (ludność miasta)
the sun’s rays (promienie słońca)

 

2/ grup ludzi związanych z instytucjami,
np.: the university’s budget (budżet uniwersytetu)

government’s policy (polityka rządu)

 

3/ zwrotów odnoszących sie do pojęć czasu, miary, pieniędzy,
np.: a day’s journey (dzień drogi)
a yard’s distance (odległość jarda)
ten dollars’ worth of (wartość dziesięciu dolarów)

 

4/ pewnych wyrażeń idiomatycznych,
np.: for goodness’ sake (na litość boską)
in my mind’s eyes (oczami duszy)

 

Dopełniacz saksoński bez rzeczownika

Czasami konstrukcja dzierżawcza ‘s ‘ może wystąpić bez następującego po niej rzeczownika. Dzieje się tak wtedy, gdy odnosimy się do rzeczownika,

 

1/ którego możemy się domyślić z kontekstu,
np.: I need a car. We can use my mother’s.
(Potrzebuję samochód. Możemy wziąć mojej mamy.)

 

2/ określającego miejsce zamieszkania,
np.: I’m staying at my aunts’.
(Zatrzymałam się u cioci.)

 

3/ określającego przedsiębiorstwo, firmę lub sklep,
np.: She’s at the hairdresser’s.
(Ona jest u fryzjera.)

 

4/ określającego lekarza,
np.: I’ve got an appointment at the dentist’s.
(Mam wizytę u dentysty.)

 

Konstrukcja z of

Konstrukcji z of używamy odnosząc się do:

 

1/ rzeczy, np. the end of the book (koniec książki)
the shade of the tree (cień drzewa)

 

2/ ich części, np.: the top of the box (wierzch pudełka)
the roof of the house (dach domu)

 

3/ abstrakcji, np.: the cost of living (koszty utrzymania)

 

4/ rzeczowników opisywanych dłuższą frazą lub zdaniem,
np.: the book of the boy in the red sweater.
(książka chłopca w czerwonym swetrze)

 

Podwójna forma dzierżawcza

Forma ‘s może także wystąpić po konstrukcji z of, np.: a friend of my brother’s (jeden z przyjaciół mego brata), i jest to tzw. Double Possessive (Double Genitive) – podwójna konstrukcja dzierżawcza. W wyrażeniu poprzedzającym rzeczownik używamy określników takich, jak: a, this, that, these, those, some i any; po rzeczowniku zaimków dzierżawczych (mine, yours, his, hers, ours i theirs). Użycie określników wskazujących (this, that, these, those) może sugerować krytyczny stosunek,
 
np.: That silly friend of yours.
(Ten twój niemądry kolega.)

Foreign feminine

Niewielką grupę stanowią rzeczowniki zwane “foreign feminine” (obce rodzaju żeńskiego) tworzące formę żeńską przy pomocy końcówki łacińskiej, np.:
prosecutor (oskarżyciel) – prosecutrix (oskarżycielka)
hero (bohater) – heroine (bohaterka)
executor (wykonawca) – executrix (wykonawczyni)

Formy -man, -woman

Słowa kończące sie na -man, takie jak, policeman (policjant) czy postman (listonosz) zazwyczaj odnoszą się do mężczyzn.

Niektóre z nich posiadają żeńskie odpowiedniki – złożenia z -woman – np. policewoman (policjantka) czy sportswoman (sportsmenka).

Coraz częściej obserwuje się także złożenia z -person (osoba), tak, by uniknąć odniesień tylko do mężczyzn, np. chairperson (przewodniczący/a), spokesperson (rzecznik/rzeczniczka).

Liczba rzeczownika

Większość rzeczowników angielskich występuje w dwóch formach, jeśli chodzi o liczbę,

1/ w liczbie pojedynczej – odnoszącej się do jednej rzeczy lub osoby, i
2/ w liczbie mnogiej – odnoszącej się do więcej niż jednej rzeczy lub osoby.
W liczbie mnogiej wystąpić mogą tylko rzeczowniki policzalne. 

 

1. Liczba pojedyncza
Rzeczowniki policzalne w liczbie pojedynczej w roli podmiotu zdania występują z czasownikiem w liczbie pojedynczej i poprzedzone są określnikiem,
np.: A big dog likes to eat a lot of meat.
(Duży pies lubi jeść dużo mięsa.)

 

2. Liczba mnoga
Rzeczowniki policzalne w liczbie mnogiej w roli podmiotu zdania występują z czasownikiem w liczbie mnogiej i w odniesieniu ogólnym nie są poprzedzone określnikiem,
np.: Most classrooms have computers.
(Większość klas (sal) ma komputery.)
 
Jednak, gdy mówimy o konkretnych rzeczach lub sytuacjach użycie określnika jest konieczne, 
np.: Our computers can give you a lot of details.
(Nasze komputery mogą dostarczyć wielu szczegółów.)

Nietypowe rzeczowniki niepoliczalne

1. Rzeczowniki niepoliczalne o formie liczby mnogiej

Istnieje grupa rzeczowników, których forma (s na końcu) myląco sugeruje, że występują one w liczbie mnogiej, podczas gdy faktycznie są one niepoliczalne, a w roli podmiotu występują z czasownikiem w liczbie pojedynczej. 

Rzeczowniki te to nazwy:

1/ dziedzin wiedzy jak, np. physics, politics, linguistics, economics
2/ gier, np.: billiards, cards, dominoes
3/ chorób, np.: mumps, measles
4/ miast, np.: Athens, Brussels, Naples

Wyjątek stanowią rzeczowniki takie jak, acoustics (akustyka) czy statistics (statystyka), które występują z czasownikiem w liczbie pojedynczej, gdy odnoszą się do dziedziny wiedzy, a z czasownikiem w liczbie mnogiej gdy opisują konkretny przypadek,

np.: The acoustics of this hall are very good. 
(Akustyka tej sali wykładowej jest bardzo dobra.)

 

2. Angielskie rzeczowniki niepoliczalne – polskie policzalne

Wiele rzeczowników zaliczanych w języku angielskim do niepoliczalnych w języku polskim posiada odpowiedniki policzalne.
Oto najważniejsze z nich:

advice – rady
knowledge – wiedza
baggage – bagaż
news – wiadomości
furniture – meble
progress – postęp
hair – włosy
research – badanie naukowe
information – informacja
traffic – ruch uliczny

Osobne formy dla każdego rodzaju

Wiele rzeczowników możemy ułożyć w pary, ale formy ich nie wywodzą się od siebie w żaden regularny sposób, np.:

husband (mąż) – wife (żona)

brother (brat) – sister (siostra)

bachelor (kawaler) – spinster (stara panna)

stallion (ogier) – mare (klacz)

Podział rzeczowników

Rzeczowniki angielskie możemy podzielić na dwie główne podklasy: imiona własne (Proper Nouns) i rzeczowniki pospolite (Common Nouns).
Rzeczowniki pospolite możemy dalej podzielić na: rzeczowniki policzalne (Count Nouns) – nazwy rzeczy policzalnych, oraz rzeczowniki niepoliczalne (Non-count Nouns) – nazwy rzeczy niepoliczalnych.

1. Rzeczowniki policzalne
Rzeczowniki policzalne (Count Nouns) to nazwy rzeczy, które mogą wystąpić pojedynczo lub w większej liczbie (w liczbie pojedynczej poprzedzone przedimkiem nieokreślonym a/an, a w liczbie mnogiej przedimkiem zerowym),
np.: a boy – boys
a game – games
a house – houses
a car – cars
2. Rzeczowniki niepoliczalne
Rzeczowniki niepoliczalne (Non-count Nouns) to nazwy substancji oraz pojęć, które nie oznaczają oddzielnych, “policzalnych”, jednostek, lecz jakąś niepodzielną całość,
np.: beauty (piękno)
politics (polityka)
goodness (dobro)
tea (herbata)
cement (cement)
Rzeczowniki niepoliczalne nie występują w liczbie mnogiej i nie poprzedza się ich przedimkiem nieokreślonym a/an. Szczegółowe omówienie użycia przedimków z rzeczownikami policzalnymi i niepoliczalnymi znajduje się w sekcji Przedimek.

Rodzaj rzeczownika

Rzeczowniki w języku angielskim, poza nielicznymi wyjątkami, nie posiadają żadnych cech zewnętrznych określających ich rodzaj.
Rzeczownik jest rodzaju męskiego (Masculine), gdy odnosi się do istoty żywej, płci męskiej, w odniesieniu do której używa się zaimka osobowego he (on).
Rzeczownik jest rodzaju żeńskiego (Feminine), gdy jest nazwą istoty żywej płci żeńskiej, w stosunku do której używa się zaimka osobowego she (ona).
Wszystkie inne rzeczowniki są rodzaju nijakiego i odnosimy się do nich używając zaimka osobowego it (to/ono).

Rzeczowniki jednocześnie policzalne i niepoliczalne

Wiele rzeczowników angielskich, w odpowiednim kontekście, może wystąpić zarówno jako rzeczownik policzalny, jak i niepoliczalny, np.:

paper – papier (substancja)
Buy some wrapping paper.
(Kup trochę papieru do pakowania.)

a paper – gazeta, dokument, referat
I must write that paper tonight.
(Muszę napisać artykuł dziś wieczorem.)

 
glass – szkło (substancja)
This wall is made of glass.
(Ta ściana jest zrobiona ze szkła.)

a glass – szklanka, kieliszek

Pass me that glass, please.
(Podaj mi, proszę, ten kieliszek.)

experience – doświadczenie życiowe
She’s got a lot of experience in teaching an experience
(Ona ma dużo doświadczenia w uczeniu.)

 
experience – pojedyncze wydarzenie składające sie na czyjeś doświadczenie życiowe
Teaching English in France was an experience for her.
(Uczenie angielskiego we Francji było dla niej pewnym doświadczeniem.)

Rzeczowniki rodzaju żeńskiego tworzone regularnie

Nieliczne tylko rzeczowniki mają postać pozwalającą określić ich rodzaj. Są to rzeczowniki utworzone przez dodanie regularnej końcówki -ess do rzeczownika rodzaju męskiego (czasami przy jednoczesnym wprowadzeniu drobnych zmian w pisowni) i odnoszące się do istot płci żeńskiej. Oto kilka przykładów:

actress (aktorka)
mistress (pani)
waitress (kelnerka)
empress (cesarzowa)

Wyjątkiem od tej zasady są słowa bridegroom (pan młody) i widower (wdowiec), w przypadku których forma męska utworzona została od formy żeńskiej bride (panna młoda) i widow (wdowa).

Rzeczowniki występujące z czasownikiem w obu formach


1. Rzeczowniki zbiorowe
Ciekawostką języka angielskiego są rzeczowniki zbiorowe (Collective Nouns), takie jak:
youth (młodzież)
family (rodzina)
team (drużyna)
government (rząd),

po których orzeczenie może wystąpić w liczbie pojedynczej, jeśli mamy na myśli zbiorowość jako całość; lub w mnogiej, jeśli mamy na myśli indywidualnych członków danej zbiorowości.
Rzeczowniki takie jak family czy team mogą także utworzyć liczbę mnogą families, teams oznaczające zbiorowości danego rodzaju (rodziny, drużyny).

2. Stałe wyrażenia
Także rzeczowniki połączone and (i) tworzące stałe wyrażenia, takie jak bacon and eggs, bread and butter czy fish and chips występują z czasownikiem w liczbie pojedynczej gdy traktujemy je jako całości,
np.: Fish and chips is a popular meal in England.
(Ryba z frytkami to popularne danie w Anglii.)

lub z czasownikiem w liczbie mnogiej, gdy każdy z tych elemetów traktujemy oddzielnie,
np.: Fish and chips make a good meal.
(Ryba/y i frytki stanowią dobry posiłek.)

3. Liczebnik z rzeczownikiem jako jedność
Gdy podmiot wyrażony liczebnikiem i rzeczownikiem rozumiany jest jako całość, to czasownik następujący po nim jest w liczbie pojedynczej,
np.: Three weeks is a long time.
(Trzy tygodnie to dużo czasu.)
Two hunderd pounds is a lot of money.
(Dwieście funtów to dużo pieniędzy.)

Patrz: Nietypowe rzeczowniki niepoliczalne

4. Wyrażenia a number i the number
Wyrażenie the number występuje z czasownikiem w liczbie pojedynczej, a a number z czasownikiem w liczbie mnogiej.
np.: The number of people who want to come is very small.
(Liczba ludzi, którzy chcą przyjść jest bardzo mała.)
A number of people want to come.
(Wielu ludzi chce przyjść.)

Tworzenie liczby mnogiej w sposób nieregularny

Pewna liczba rzeczowników tworzy liczbę mnogą w sposób nieregularny. Oto kilka przykładów:
a man (mężczyzna) – men
a woman (kobieta) – women
a tooth (ząb) – teeth
a foot (stopa) – feet
a child (dziecko) – children
a brother (brat zakonny) – brethern

1. Formy łacińskie i greckie
Osobną grupę stanowią rzeczowniki pochodzące z języka greckiego i łacińskiego, tworzące formy liczby mnogiej według zasad obowiązujących w tych językach,
np.: phenomenon (zjawisko) – phenomena
criterion (kryterium) – criteria
axis (oś) – axes
medium (środek) – media

2. Liczba mnoga liczebników
Nietypowo zachowują się też rzeczowniki określające liczbę, takie jak dozen, hundred, thousand czy million. Gdy poprzedzone są liczebnikiem zachowują formę liczby pojedynczej,
np.: two dozen eggs
three hundred pounds
five million dollars,
gdy nie poprzedza ich liczebnik, występują w regularnej liczbie mnogiej,
np.: dozens of eggs
hundreds of pounds
millions of dollars

3. Rzeczowniki o wspólnej formie obu liczb
Istnieje grupa rzeczowników posiadających tę samą formę w liczbie pojedynczej i mnogiej. Niektóre z nich odnoszą się do nazw zwierząt, ptaków lub ryb, inne mają bardzo zróżnicowane znaczenie,
np.: sheep (owca/owce) fruit (owoc/owoce)
deer (sarna/sarny) series (seria/serie)
fish (ryba/ryby) means(środek/środki)

Rzeczownik fish posiada dodatkowo formę fishes gdy mowa jest o różnych gatunkach ryb,
np.: You will see a lot of fishes in the fish market.
(Zobaczysz mnóstwo różnych (gatunków) ryb na rynku rybnym.)

Tę samą formę w liczbie pojedynczej i mnogiej posiadają także rzeczowniki własne określające narodowość, a kończące się na s lub se,
np.: Swiss
Chinese

4. Rzeczowniki o formie tylko liczby mnogiej
Tylko w liczbie mnogiej występują rzeczowniki nazywające niektóre części garderoby oraz przedmioty i narzędzia składające się z dwóch części,
np.: trousers (spodnie)
pants (spodnie/majtki)
shorts (szorty)
pyjamas (piżama)
glasses (okulary)

Jednakże, gdy występują w rzeczownikach złożonych mogą przyjąć formę liczby pojedynczej,
np.: pyjama top – bluza od piżamy
trouser leg – nogawka od spodni

Do rzeczowników występujących tylko w liczbie mnogiej należą także:
brains (rozum)
riches (bogactwo)
premises (teren, obszar)
proceeds (dochód)
goods (towary)

5. Rzeczowniki z czasownikiem w liczbie mnogiej
Niezmiennie z czasownikiem w liczbie mnogiej występują rzeczowniki takie jak:
people (ludzie)
police (policja)
clergy (duchowieństwo)
cattle (bydło)

Rzeczowniki utworzone z przymiotników poprzedzonych przedimkiem określonym the też zawsze występują z czasownikiem w liczbie mnogiej, gdyż odnoszą się do grupy ludzi,
np.: the rich (bogaci)
the poor (biedni)
the blind (niewidomi)
the wounded (ranni)

6. Rzeczowniki zmieniające znaczenie w zależności od liczby
Istnieje też grupa rzeczowników, które zmieniają znaczenie w zależności od liczby w jakiej występują,
np.: people (ludzie) – peoples (narody)
custom (zwyczaj) – customs (cło)
glass (szkło/szklanka) – glasses (okulary)
work (praca/dzieło) – works (fabryka)
minute (minuta) – minutes (protokół)

Przy czym, wszystkie rzeczowniki policzalne również tworzą formy liczby mnogiej zachowując znaczenie rzeczownika w liczbie pojedynczej, a więc,
np.: 5 minutes (5 minut)
interesting customs (interesujące zwyczaje)

Patrz: Rzeczowniki występujące z czasownikiem w obu formach

Tworzenie liczby mnogiej w sposób regularny

W przypadku większości rzeczowników liczbę mnogą tworzymy przez dodanie w piśmie końcówki s lub es,
np.: flower (kwiat) – flowers
dove (gołąb) – doves
class (klasa) – classes
brush (szczotka) – brushes

1. Rzeczowniki zakończone na o
Końcówkę es dodajemy do rzeczowników kończących się na o, takich jak: echo, hero, potato, tomato.

Samo s dodajemy do rzeczowników:
1/ zakończonych na o poprzedzone inną samogłoską, np.: radio, studio, bamboo
2/ skrótów, np.: kilo, photo
3/ terminów muzycznych pochodzenia włoskiego, np.: solo, piano, soprano
4/ imion własnych, np.: Eskimo, Filipino

2. Rzeczowniki zakończone na y
Gdy końcówkę es dodajemy do rzeczowników zakończonych w liczbie pojedynczej na y poprzedzone przez spółgłoskę, literę y zamieniamy na i,
np.: country (kraj) – countries
lady (dama) – ladies

Rzeczowniki zakończone na y poprzedzone samogłoską przyjmują tylko końcówkę s,
np.: day (dzień) – days
play (sztuka) – plays

3. Rzeczowniki zakończone na f
Rzeczowniki zakończone w liczbie pojedynczej spółgłoską f lub fe przyjmują w liczbie mnogiej odpowiednio końcówki es lub s zamieniając jednocześnie f na v,
np.: calf (cielę) – calves
wolf (wilk) – wolves
life (życie) – lives
wife (żona) – wives

Wyjątek od tej zasady stanowią rzeczowniki, które tworzą liczbę mnogą przez dodanie s bez jednoczesnej zmiany f na v,
np.: cliff – cliffs roof – roofs
chief – chiefs belief – beliefs

Istnieje też grupa rzeczowników posiadająca w liczbie mnogiej obydwie w/w formy,
np.: hoof (podkowa) – hoofs – hooves
scarf (szalik) – scarfs – scarves

4. Rzeczowniki złożone
Rzeczowniki złożone (Compound Nouns) również tworzą liczbę mnogą przez dodanie s lub es i odbywa się to w następujący sposób:

1/ s lub es dodajemy do ostatniego elementu złożenia jeśli jest to kombinacja dwóch rzeczowników,
np.: boy friend (kolega) – boy friends

lub rzeczownika z innym elementem, np. gerundem
np.: frying pan (patelnia) – frying pans.

2/ s lub es dodajemy do rzeczownika występujacego w złożeniu,
np.: onlooker (widz) – onlookers
passer-by (przechodzień) – passers-by

3/ s lub es dodajemy do ostatniego elementu złożenia, gdy nie ma w nim rzeczownika,
np.: breakdown (awaria) – breakdowns
forget-me-not (niezapominajka) – forget-me-nots

4/ s lub es dodajemy do pierwszego elementu jak,
np.: mother-in-law (teściowa) – mothers-in-law

5/ zaznaczając liczbę mnogą na pierwszym i ostatnim elemencie złożenia,
np.: man servant (służący) – men servants
woman student (studentka) – women students

5. Liczba mnoga imion własnych
Liczba mnoga imion własnych (Proper Nouns) pojawia się, gdy mówimy o rodzinach. Dodajemy wówczas s lub es do nazwiska i poprzedzamy je przedimkiem określonym the,
np.: the Browns
the Joneses

W przypadku imion i nazw własnych nie dodajemy przedimka:
Jane – Janes
Harry – Harrys
January – Januarys

Zasada zmiany y na i przed końcówką liczby mnogiej opisana w punkcie 2. nie dotyczy imion własnych.

6. Liczba mnoga w przypadku dat i skrótów
W kilku przypadkach tworzymy liczbę mnogą przy pomocy s lub ‘s,
np.: po literach : i’s, p’s, itd.,
w datach: the 1980’s lub the 1980s
w skrótach: MP’s lub MPs