Opis ilustracji to część zadania 2 na ustnej maturze z angielskiego. Poniżej znajdziesz to, co o tym zadaniu pisze Centralna Komisja Egzaminacyjna, zwroty do każdego etapu opisu, przykładowy opis i błędy, które polscy uczniowie popełniają najczęściej.
Gdzie na egzaminie jest opis ilustracji
Wszystkie informacje w tej części pochodzą z Informatora o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, czyli dokumentu, który CKE udostępnia dla matur od 2025 roku. Część ustna jest zdawana bez określania poziomu.
Część ustna trwa około 15 minut. Rozmawiasz z osobą egzaminującą, a drugi członek zespołu tylko słucha. Przebieg wygląda tak:
| Etap | Na czym polega | Czas według CKE |
|---|---|---|
| Rozmowa wstępna | kilka pytań o twoje życie i zainteresowania | ok. 2 minut |
| Zadanie 1 | rozmowa z odgrywaniem roli | maks. 4 minuty |
| Zadanie 2 | opis ilustracji i odpowiedzi na trzy pytania | maks. 3 minuty |
| Zadanie 3 | wypowiedź na podstawie materiału stymulującego i odpowiedzi na dwa pytania | maks. 5 minut |
Co dokładnie musisz zrobić w zadaniu 2
Według informatora zdający opisuje ilustrację z wylosowanego zestawu i powinien przy tym określić miejsce, osoby oraz czynności, które te osoby wykonują. Potem odpowiada na trzy pytania egzaminującego. Pytania są związane z tematyką ilustracji, ale masz je tylko w zestawie egzaminującego, więc nie zobaczysz ich wcześniej. CKE zaznacza też, że odpowiedzi nie powinny być zdawkowe ani jednozdaniowe.
Zestaw dla zdającego zawiera polecenia po polsku tylko do zadań 1 i 3. W zadaniu 2 dostajesz samą ilustrację, a egzaminujący prosi po angielsku o jej opisanie. W przykładowych zestawach z informatora pada polecenie Describe the picture., a jeśli zdający milczy dłużej niż około 10 sekund, egzaminujący pyta Can you start now?. W tych samych zestawach na opis przewidziano około minuty, a na trzy pytania około dwóch.
W obu przykładowych zestawach z informatora pytania układają się podobnie: pierwsze dotyczy sytuacji na ilustracji, drugie twojej opinii albo twoich zwyczajów, a trzecie prosi o opowiedzenie o jakimś wydarzeniu z przeszłości. To tylko dwa przykłady, a nie reguła, ale dobrze jest być gotowym na każdy z tych rodzajów pytań.
Jak zadanie 2 jest oceniane
Za sprawność komunikacyjną w każdym zadaniu można dostać od 0 do 6 punktów. W zadaniu 2 egzaminatorzy biorą pod uwagę cztery elementy: opis ilustracji to jeden element, a odpowiedzi na trzy pytania to trzy kolejne. Liczy się, do ilu elementów się odniosłeś i ile z nich rozwinąłeś w zadowalającym stopniu. Kilka przykładów z tabeli CKE:
- odniesienie do wszystkich czterech elementów i rozwinięcie wszystkich: 6 pkt,
- odniesienie do czterech, rozwinięcie trzech: 5 pkt,
- odniesienie do czterech bez rozwinięcia żadnego: 2 pkt.
Jeśli czasami potrzebujesz pomocy egzaminującego, odejmuje się 1 punkt, a jeśli potrzebujesz znacznej pomocy, 2 punkty.
Oprócz tego egzaminatorzy oceniają twój język w całej rozmowie, począwszy od rozmowy wstępnej: zakres środków leksykalno-gramatycznych (0–4 pkt), ich poprawność (0–4 pkt), wymowę (0–2 pkt) i płynność (0–2 pkt). Razem z sześcioma punktami za każde z trzech zadań daje to 30 punktów za całą część ustną.
W kryterium zakresu środków jest jedna bardzo praktyczna wskazówka. Najwyższą ocenę dostaje zdający, który przy tematach złożonych rzadko sięga po bardzo pospolite słowa typu miły, interesujący, fajny. Po angielsku oznacza to: mniej nice, interesting i good, więcej konkretnych przymiotników, takich jak crowded, cosy, peaceful czy exhausted.
Informator nie wyjaśnia osobno, kiedy sam opis ilustracji uznaje się za rozwinięty. Bezpiecznie jest więc omówić wszystkie trzy rzeczy, o które prosi CKE (miejsce, osoby, czynności), i dodać przynajmniej jedno przypuszczenie z uzasadnieniem. Zasady mogą się zmieniać, więc przed egzaminem zajrzyj na stronę CKE z informatorami.
Plan opisu w pięciu krokach
Na opis masz w praktyce około minuty, więc nie warto wymieniać każdego przedmiotu na zdjęciu. Lepiej trzymać się stałej kolejności:
- Jedno zdanie ogólne: co przedstawia ilustracja i gdzie rozgrywa się scena.
- Miejsce: kilka szczegółów i ich położenie (pierwszy plan, tło, lewa, prawa strona).
- Osoby i czynności: kto jest na zdjęciu, jak wygląda i co robi.
- Przypuszczenia i emocje: co się mogło wydarzyć, jak czują się ludzie, jaka jest pora dnia lub roku. Zawsze dodaj, skąd tak sądzisz.
- Jedno zdanie od siebie, jeśli zostanie czas. Pytania egzaminującego i tak dotyczą tematyki ilustracji, więc na dłuższe opinie przyjdzie pora za chwilę.
Zwroty do opisu ilustracji
Opis ogólny
| Angielski | Po polsku |
|---|---|
| The picture shows a group of friends at the seaside. | Ilustracja przedstawia grupę przyjaciół nad morzem. |
| In the picture I can see a family in their living room. | Na obrazku widzę rodzinę w salonie. |
| This photo was taken in a school canteen. | To zdjęcie zostało zrobione w szkolnej stołówce. |
| The scene takes place in a busy street. | Scena rozgrywa się na ruchliwej ulicy. |
| It’s a photo of two people shopping for clothes. | To zdjęcie dwóch osób, które kupują ubrania. |
Położenie
| Angielski | Po polsku |
|---|---|
| in the foreground | na pierwszym planie |
| in the background | w tle |
| in the middle / in the centre of the picture | pośrodku / w centrum obrazka |
| on the left / on the right | po lewej / po prawej |
| in the top left corner | w lewym górnym rogu |
| at the bottom / at the top of the picture | na dole / u góry obrazka |
| next to the window | obok okna |
| behind the counter | za ladą |
| in front of the building | przed budynkiem |
| between the two girls | między dwiema dziewczynami |
| There’s a laptop on the desk. | Na biurku stoi laptop. |
Ludzie i czynności
Do opisywania tego, co ludzie robią na zdjęciu, używamy czasu present continuous, bo opisujemy czynność, która trwa w tej chwili.
| Angielski | Po polsku |
|---|---|
| There are four people in the picture. | Na obrazku są cztery osoby. |
| A young man is sitting at a desk and typing something. | Młody mężczyzna siedzi przy biurku i coś pisze na komputerze. |
| The woman on the right is holding a cup of coffee. | Kobieta po prawej trzyma kubek kawy. |
| Two boys are playing football while their dad is watching them. | Dwóch chłopców gra w piłkę, a tata im się przygląda. |
| They’re wearing school uniforms. | Mają na sobie szkolne mundurki. |
| He’s in his twenties. / She’s about sixty. | Ma dwadzieścia parę lat. / Ma około sześćdziesięciu lat. |
| She has long curly hair. | Ma długie kręcone włosy. |
| One of the girls is pointing at the screen. | Jedna z dziewczyn pokazuje coś na ekranie. |
Przypuszczenia
| Angielski | Po polsku |
|---|---|
| I think / I suppose they’re on a school trip. | Myślę / Przypuszczam, że są na wycieczce szkolnej. |
| It looks as if they’re waiting for a bus. | Wygląda na to, że czekają na autobus. |
| They might be sisters. | Może są siostrami. |
| She must be a teacher, because she’s standing at the board. | To na pewno nauczycielka, bo stoi przy tablicy. |
| He can’t be at work. He’s wearing shorts and flip-flops. | Na pewno nie jest w pracy. Ma na sobie szorty i klapki. |
| It’s probably early morning, because the street is empty. | Pewnie jest wczesny ranek, bo ulica jest pusta. |
| Maybe they’ve just finished a match. | Może właśnie skończyli mecz. |
| They seem to be in a hurry. | Wydaje się, że się spieszą. |
Emocje
| Angielski | Po polsku |
|---|---|
| They look happy and relaxed. | Wyglądają na szczęśliwych i odprężonych. |
| The boy on the left looks bored. | Chłopiec po lewej wygląda na znudzonego. |
| She seems a bit worried. | Wydaje się trochę zmartwiona. |
| Everyone is smiling, so I think they’re having a good time. | Wszyscy się uśmiechają, więc chyba dobrze się bawią. |
| He looks exhausted after the race. | Wygląda na wykończonego po biegu. |
| The atmosphere seems friendly. | Atmosfera wydaje się przyjazna. |
Opinia
| Angielski | Po polsku |
|---|---|
| In my opinion, it’s a great way to spend a weekend. | Moim zdaniem to świetny sposób na spędzenie weekendu. |
| I’d love to be there, because I really like hiking. | Chętnie bym tam był(a), bo bardzo lubię piesze wędrówki. |
| This picture reminds me of my holiday in Croatia. | To zdjęcie przypomina mi wakacje w Chorwacji. |
| Personally, I prefer quieter places. | Osobiście wolę spokojniejsze miejsca. |
Przykładowy opis
Wyobraź sobie zdjęcie: jasna kuchnia w mieszkaniu, przy stole troje ludzi przygotowuje posiłek. Tak mógłby wyglądać opis na około minutę:
The picture shows a family cooking together in a kitchen. It looks like a modern flat, maybe in a city. In the foreground there’s a big wooden table with some vegetables, a bowl and a chopping board on it. In the middle, a man in his forties is cutting tomatoes. Next to him, a girl of about ten is mixing something in a bowl. She’s wearing a red apron and she’s laughing. On the right, a woman is standing at the cooker and stirring a pot. In the background I can see a window with some plants on the windowsill. It’s light outside, so it’s probably afternoon. I think they’re making dinner, or maybe they’re getting ready for a family party. They all look relaxed, and it seems they enjoy spending time together.
Zwróć uwagę, co w tym opisie działa:
- pierwsze zdanie od razu mówi, kto, co i gdzie,
- położenie jest uporządkowane: pierwszy plan, środek, prawa strona, tło,
- każda osoba ma przypisaną czynność w present continuous,
- przypuszczenia mają uzasadnienie: It’s light outside, so…,
- nie ma słów nice ani interesting.
Jak rozwinąć odpowiedź na pytanie
Za odpowiedzi na pytania dostajesz trzy z czterech elementów, więc warto poćwiczyć je równie starannie jak opis. Weźmy pytanie, które mogłoby paść przy takim zdjęciu: Do you think families should eat meals together? Why? / Why not?
Odpowiedź zbyt krótka:
Yes, I think so.
Odpowiedź rozwinięta (zdanie, powód, przykład):
Yes, I think it’s important. It’s often the only time when everyone can sit down and talk about their day. In my family we try to have dinner together at least on Sundays, because during the week we all come home at different times.
Typowe błędy polskich uczniów
On the picture zamiast in the picture
Po polsku mówimy na obrazku, stąd kalka on the picture. Po angielsku poprawnie jest in the picture, in the photo. Przyimek on zostaje w zwrotach on the left i on the right oraz wtedy, gdy coś wisi na ścianie: There’s a clock on the wall.
- ✗ On the picture I can see two girls.
- ✓ In the picture I can see two girls.
Present simple zamiast present continuous
Opisujemy to, co dzieje się na zdjęciu w tej chwili, więc potrzebny jest present continuous.
- ✗ The man sits on a bench and reads a newspaper.
- ✓ The man is sitting on a bench and reading a newspaper.
Wyjątkiem są czasowniki stanu. Nie mówimy She is having long hair, tylko She has long hair. Nie mówimy I am seeing a dog, tylko I can see a dog. Z emocjami najbezpieczniej jest They look happy.
Kłopoty z there is / there are
Polskie Na obrazku są dwie osoby kusi, żeby powiedzieć In the picture are two people. Po angielsku informację o tym, że coś gdzieś jest, zaczynamy od there is lub there are:
- ✗ In the picture are two people.
- ✓ There are two people in the picture.
- ✗ There is three cars in the street.
- ✓ There are three cars in the street.
- ✗ It is a dog under the table.
- ✓ There’s a dog under the table.
Inne częste pomyłki
- on the first plan to kalka z polskiego. Poprawnie: in the foreground. Podobnie in the background, nie on the background.
- in the left zamiast on the left.
- Brak przedimka: I can see man zamiast I can see a man. Gdy wracasz do tej samej osoby, mówisz już the man.
- He has about 30 years zamiast He’s about 30 albo He’s in his thirties.
- She looks like happy zamiast She looks happy. Look like łączymy z rzeczownikiem: She looks like a teacher.
Jak ćwiczyć przed egzaminem
- Opisuj na głos przypadkowe zdjęcia z gazet lub internetu i mierz czas. Celuj w około minutę.
- Nagrywaj się i sprawdzaj, czy powiedziałeś coś o miejscu, osobach i czynnościach.
- Do każdego zdjęcia wymyśl trzy pytania: jedno o sytuacji na zdjęciu, jedno o twoją opinię i jedno o twoje doświadczenia. Odpowiadaj na nie pełnymi zdaniami z powodem i przykładem.
- Przejrzyj przykładowe zestawy do części ustnej w informatorze CKE. Zobaczysz w nich, jak wyglądają prawdziwe ilustracje i pytania egzaminujących.
