Egzamin ósmoklasisty z angielskiego – wymagane struktury gramatyczne (lista CKE)

Jaką gramatykę trzeba znać na egzamin ósmoklasisty z angielskiego? Odpowiedź jest prostsza, niż się wydaje: Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE) publikuje w informatorze oficjalną listę wymaganych struktur gramatycznych. Poniżej znajdziesz tę listę uporządkowaną w przejrzyste grupy, z krótkimi przykładami po angielsku i wyjaśnieniami po polsku. Dodaliśmy też najczęstsze błędy, szybki test i odpowiedzi na pytania, które zadają uczniowie i rodzice.

Egzamin ósmoklasisty z angielskiego – jak wygląda teraz?

Egzamin ósmoklasisty jest obowiązkowy: każdy uczeń musi do niego przystąpić, żeby ukończyć szkołę podstawową. Składa się z trzech przedmiotów: języka polskiego, matematyki i języka obcego nowożytnego. Większość uczniów wybiera angielski. Nie ma progu zaliczenia, więc egzaminu nie można nie zdać, ale wynik (w procentach i na skali centylowej) liczy się w rekrutacji do szkoły średniej.

• Czas: 110 minut (dłużej dla uczniów z dostosowaniami).
• Poziom: A2 w skali ESOKJ, a w zadaniach na rozumienie tekstów i nagrań A2+.
• Arkusz: od 45 do 55 zadań w 12–15 wiązkach.
• Termin w 2027 roku: język obcy nowożytny – środa, 12 maja 2027 r., godz. 9:00 (termin dodatkowy: 11 czerwca 2027 r.). Wyniki: 6 lipca 2027 r.

Arkusz ma pięć części:

1. Rozumienie ze słuchu (ok. 20–25% wyniku) – nagrania odtwarzane dwa razy, zadania wyboru wielokrotnego, dobierania, uzupełniania luk i odpowiedzi na pytania.
2. Znajomość funkcji językowych (ok. 15–20%) – jak zareagować w typowej sytuacji, np. przeprosić, poprosić o coś, zaproponować.
3. Rozumienie tekstów pisanych (ok. 25–30%) – teksty o łącznej długości do 850 wyrazów.
4. Znajomość środków językowych (ok. 15–20%) – tu gramatyka liczy się najbardziej: uzupełnianie luk, parafraza zdań, tłumaczenie fragmentów zdań na angielski i układanie fragmentów zdań z podanych wyrazów. W zadaniach otwartych wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna.
5. Wypowiedź pisemna (ok. 20%) – e-mail albo wpis na blogu, 50–120 wyrazów, z trzema podpunktami do rozwinięcia. Egzaminator ocenia treść (0–4 pkt), spójność i logikę (0–2), zakres środków językowych (0–2) i ich poprawność (0–2).

Więcej o samym egzaminie, organizacji i przygotowaniu przeczytasz w artykule Egzamin ósmoklasisty z języka angielskiego – co warto wiedzieć?

Skąd pochodzi lista struktur gramatycznych?

Podstawa programowa (wariant II.1, klasy I–VIII) mówi ogólnie, że uczeń posługuje się „podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych i fonetycznych)”. Konkretną listę gramatyki podaje dopiero Informator o egzaminie ósmoklasisty z języka angielskiego CKE (obowiązuje od roku szkolnego 2024/2025). To z niej korzystają autorzy zadań w części „Znajomość środków językowych”. Lista poniżej odpowiada informatorowi. Przykłady zdań w większości pochodzą z informatora albo z poprzedniej wersji tego artykułu.

Wymagane struktury gramatyczne – lista z przykładami

1. Czasy gramatyczne

Na egzaminie obowiązuje sześć czasów. Trzeba umieć budować w nich zdania twierdzące, przeczące i pytające.

• Present Simple – nawyki, fakty, rozkłady jazdy: She often visits her grandparents. The train leaves at seven. Pamiętaj o końcówce -s w 3. osobie (she visits) i o does w pytaniach i przeczeniach (Does she visit…? She doesn’t visit…).
• Present Continuous – coś, co dzieje się teraz, i ustalone plany: She is working in the garden at the moment. We are going to the cinema tomorrow. Więcej: wyrażanie przyszłości.
• Present Perfect – przeszłość połączona z teraźniejszością, często z just, already, yet, ever, never, since, for: I’ve just seen my teacher. He hasn’t visited me since May. Więcej: Present Perfect.
• Past Simple – zakończone zdarzenia z przeszłości, często z yesterday, ago, last week, in 1492: Columbus discovered America in 1492. I saw him two days ago.
• Past Continuous – czynność w toku w danym momencie przeszłości: We were watching TV at ten o’clock last night. Więcej: Past Continuous.
• Future Simple – przewidywania, obietnice, decyzje podjęte w chwili mówienia: I will call you tomorrow. I think he will win.

2. Konstrukcje czasownikowe: be going to, have to, would like to

• be going to – zamiary i plany: I’m going to give a party on Saturday.
• have to – obowiązek (często z zewnątrz): He has to go there. Przeczenie don’t have to znaczy „nie muszę”: I don’t have to do it.
• would like to – grzeczne wyrażanie chęci: I would like to meet him.

3. Czasowniki modalne

Po czasowniku modalnym zawsze stoi bezokolicznik bez to, a w 3. osobie nie dodajemy -s (she can swim, nie she cans).

• can – umiejętność, możliwość, prośba: Can you help me? I can speak English. I can’t swim.
• could – grzeczna prośba, umiejętność w przeszłości: Could you speak more slowly? I couldn’t help him with the exercise.
• may – pozwolenie, przypuszczenie: May I speak to Sam? It may be too late.
• must – konieczność, zakaz (mustn’t), pewność: I must finish it today. You mustn’t smoke here. It must be Tom.
• should – rada: You shouldn’t do it. Where should I get off?
• will – decyzja, przewidywanie: I’ll wash up later. The train will be late.

4. Inne zagadnienia związane z czasownikiem

• Bezokolicznik i formy osobowe: to work, works. Zobacz też: bezokolicznik.
• Czasowniki posiłkowe: be, do (np. Do you like it? She is reading.).
• Tryb rozkazujący: Come here! Don’t touch that!
• Czasowniki regularne i nieregularne: work – worked – worked; do – did – done. Formy nieregularne trzeba po prostu znać na pamięć, przynajmniej te najczęstsze (go – went – gone, see – saw – seen, buy – bought – bought).
• Imiesłów czynny i bierny: speaking, spoken.
• Czasowniki wyrażające stany i czynności: stany zwykle nie występują w formie -ing (I want to be a singer. I believe you are right. I see what you mean.), czynności – tak (She is dancing. I am seeing my dentist tomorrow.).
• Czasowniki złożone (phrasal verbs): get up, break down, look for. Więcej: phrasal verbs – wprowadzenie.

5. Rzeczownik i przedimek

• Policzalne i niepoliczalne: a cat (policzalny), ale rice, information, money (niepoliczalne – bez a i bez liczby mnogiej).
• Liczba mnoga regularna i nieregularna: a dog – dogs, a woman – women (także child – children, foot – feet, person – people).
• Forma dzierżawcza: the manager’s office, the colour of her eyes.
• Rzeczowniki złożone: a washing machine, toothpaste, sister-in-law.
• Przedimek nieokreślony: a cup, an animal (an przed samogłoską w wymowie).
• Przedimek określony: the sun, the USA.
• Przedimek zerowy: dinner (np. We have dinner at six.).

6. Przymiotnik i przysłówek

• Stopniowanie przymiotników (stopień równy, wyższy i najwyższy): big – bigger – the biggest, expensive – more expensive – the most expensive, good – better – the best; She is as tall as her father. Więcej: stopniowanie przymiotników.
• so, such, how, what z przymiotnikami: She is such a nice girl. How nice!
• Przymiotniki dzierżawcze: my, his, our.
• Stopniowanie przysłówków: elegantly – more elegantly – the most elegantly, badly – worse – the worst.
• too i enough: too large, ale (not) sweet enough – enough stoi po przymiotniku.
• Miejsce przysłówka w zdaniu: She often goes to the cinema. They are always late. Do it quickly! Przysłówki częstotliwości stoją przed czasownikiem głównym, ale po be.

7. Zaimki

• Osobowe w formie podmiotu (I, we) i dopełnienia (me, them): We like them.
• Dzierżawcze: mine, yours, ours (This book is mine.).
• Zwrotne: myself, yourself, ourselves.
• Wskazujące: this, those.
• Pytające: who, what, which.
• Względne: who, which, that (The man who lives next door…).
• Nieokreślone: some, any, much, many, no, (a) few, (a) little, other, another, somebody, anything.
• Bezosobowe you: You can’t park here. (= „tu nie wolno parkować”, ogólnie, nie o konkretnej osobie).
• one / ones: I will take the green one / ones.

8. Liczebniki, przyimki i spójniki

• Liczebniki główne i porządkowe: one, a thousand; the first, the twenty-fourth.
• Przyimki miejsca, kierunku i odległości: in London, to school.
• Przyimki czasu: on Monday, in July, at night.
• Przyimki sposobu: by bus, with a pen.
• Przyimki po czasownikach i przymiotnikach: think of, interested in (także np. good at, afraid of, wait for).
• Spójniki: and, or, because, if, before, so.

9. Składnia, czyli budowa zdań

• Zdania twierdzące, przeczące i pytające w sześciu wymaganych czasach (Present Simple, Present Continuous, Present Perfect, Past Simple, Past Continuous, Future Simple).
• Zdania z podmiotem it: It rained heavily last night.
• Zdania z podmiotem there: There is a new restaurant in King Street. There were clouds in the sky. There will be twenty people at the party.
• Zdania z dwoma dopełnieniami: Yesterday I bought my grandma a nice present.
• Strona bierna w czasach Present Simple, Past Simple i Future Simple: My car was stolen last night. English is spoken here. The results will be announced in July. Więcej: strona bierna.
• Zdania współrzędnie złożone: My brother was playing football and I was watching cartoons.
• Zdania podrzędnie złożone:
  • przydawkowe: The man who lives next door is a famous actor.
  • celu: I came here to give you this letter.
  • czasu: The phone rang when we were leaving the flat.
  • miejsca: He was sitting where I had left him.
  • przyczyny: She is happy because she won the lottery.
  • skutku: I was tired so I went straight to bed.
  • warunkowe typu 0 i I: When it is hot, we drink more. If we win the match, we will have a party. Więcej: zero conditional i first conditional.
• Konstrukcje bezokolicznikowe i gerundialne: I’m very happy to see you. I enjoy walking but my friends prefer cycling. I’m good at swimming. Zobacz też: gerund.

Czego nie ma na liście ósmoklasisty?

Jeśli korzystasz ze starszych materiałów (np. dawnej listy gimnazjalnej, która była wcześniej w tym artykule), znajdziesz w nich zagadnienia, których obecny informator nie wymienia. Należą do nich m.in.:

• czas Past Perfect,
• drugi okres warunkowy (If I had a lot of money, I would buy a big house.),
• mowa zależna i pytania pośrednie,
• strona bierna w czasie Present Perfect,
• czasownik modalny shall, zaimki wzajemne each other, spójniki unless i while.

CKE zaznacza, że w tekstach do słuchania i czytania mogą pojawić się struktury spoza listy, ale ich znajomość nie decyduje o poprawnym rozwiązaniu zadań. Nie musisz się ich więc uczyć „na egzamin”. Przydadzą się jednak w szkole średniej i na maturze.

Najczęstsze błędy gramatyczne na egzaminie ósmoklasisty

W zadaniach otwartych z części „Znajomość środków językowych” liczy się pełna poprawność, więc drobny błąd kosztuje cały punkt. Uważaj zwłaszcza na:

• Brak -s w 3. osobie: ❌ He play football. ✅ He plays football.
• Odmieniony czasownik po does/did: ❌ Did you saw him? ✅ Did you see him?
• Present Perfect z określeniem czasu przeszłego: ❌ I have seen him yesterday. ✅ I saw him yesterday.
• Pomylone since i for: since May (od kiedy), ale for two years (jak długo).
• will po if w zdaniach warunkowych typu I: ❌ If it will rain, we will stay at home. ✅ If it rains, we will stay at home.
• Podwójne stopniowanie: ❌ more better ✅ better; ❌ the most big ✅ the biggest.
• mustn’t i don’t have to: You mustn’t do it = nie wolno ci; You don’t have to do it = nie musisz.
• much i many: much money, much information (niepoliczalne), many friends (policzalne).
• Szyk w pytaniach: ❌ Where you live? ✅ Where do you live?
• Forma po enjoy i po przyimku: ❌ I enjoy to swim. I’m good at swim. ✅ I enjoy swimming. I’m good at swimming.

Szybki test: sprawdź się w 5 minut

Uzupełnij zdania poprawną formą. Odpowiedzi są pod spodem.

1. She ______ (not / like) horror films.
2. I ______ (never / be) to London.
3. We ______ (watch) TV when the lights went out.
4. If you ______ (study) hard, you will pass the test.
5. This is ______ (good) pizza I have ever eaten.
6. The new school ______ (build) next year.
7. Look at those clouds! It ______ (rain).
8. You ______ wear a uniform at our school – it’s optional. (have to)

Odpowiedzi: 1. doesn’t like, 2. have never been, 3. were watching, 4. study, 5. the best, 6. will be built, 7. is going to rain, 8. don’t have to.

Lista kontrolna przed egzaminem

• ☐ Umiem tworzyć zdania twierdzące, przeczące i pytania w sześciu wymaganych czasach.
• ☐ Odróżniam Present Perfect od Past Simple.
• ☐ Znam formy najczęstszych czasowników nieregularnych.
• ☐ Wiem, kiedy użyć will, be going to i Present Continuous dla przyszłości.
• ☐ Umiem użyć can, could, may, must, should, have to w odpowiednim znaczeniu.
• ☐ Stopniuję przymiotniki i przysłówki, także nieregularne (good, bad).
• ☐ Tworzę stronę bierną w Present Simple, Past Simple i Future Simple.
• ☐ Buduję zdania warunkowe typu 0 i I oraz zdania z who/which/that.
• ☐ Pamiętam o formie -ing po enjoy, like, prefer i po przyimkach.
• ☐ Ćwiczyłem/ćwiczyłam na arkuszach CKE z poprzednich lat.

FAQ – najczęstsze pytania

Jaki poziom angielskiego obowiązuje na egzaminie ósmoklasisty?

Poziom A2 według ESOKJ, a w zadaniach sprawdzających rozumienie tekstów i nagrań A2+.

Ile trwa egzamin ósmoklasisty z angielskiego?

110 minut. Uczniowie z prawem do dostosowań mogą mieć wydłużony czas.

Kiedy jest egzamin ósmoklasisty z angielskiego w 2027 roku?

W terminie głównym w środę, 12 maja 2027 r., o godz. 9:00. Termin dodatkowy to 11 czerwca 2027 r. Wyniki zostaną ogłoszone 6 lipca 2027 r.

Czy egzamin ósmoklasisty można nie zdać?

Nie. Przystąpienie do egzaminu jest obowiązkowe, ale nie ma minimalnego wyniku. Wynik liczy się jednak przy rekrutacji do szkoły średniej.

Czy na egzaminie ósmoklasisty obowiązuje Past Perfect albo drugi okres warunkowy?

Nie ma ich na liście struktur w informatorze CKE od roku szkolnego 2024/2025. Mogą pojawić się w tekstach, ale nie są potrzebne do rozwiązania zadań.

Ile słów musi mieć wypowiedź pisemna?

Od 50 do 120 wyrazów. Formy skrócone (np. don’t) liczą się jako jeden wyraz.

Czym różni się egzamin ósmoklasisty od dawnego egzaminu gimnazjalnego?

Egzamin gimnazjalny zdawali uczniowie III klasy gimnazjum (do 2019 roku). Egzamin ósmoklasisty zdają uczniowie VIII klasy szkoły podstawowej. Ma własny informator i własną, krótszą listę wymaganych struktur gramatycznych.

Źródła

• CKE: Informator o egzaminie ósmoklasisty z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025 (opis arkusza, zasady oceniania, lista struktur gramatycznych)
• CKE: informatory o egzaminie ósmoklasisty (w tym część ogólna)
• CKE: harmonogram egzaminów w 2027 r.